DENETİMLİ SERBESTLİK NEDİR?

Denetimli Serbestlik; Resmi gazetenin 20/07/2005 tarihli ve 25881 sayısı ile yürürlüğe giren 5402 sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanunu çerçevesinde, ilgili mahkemece hakkında mahkumiyet kararı verilmiş olup cezaları ertelenen, salıverilen ve haklarında hapis cezası dışında herhangi bir tedbire hükmedilen çocuk, genç ve yetişkin; şüpheli, sanık veya hükümlü için yine mahkemece belirtilen koşullar ve süre içinde, denetim planı doğrultusunda kişilerin ceza infaz kurumları yerine toplum içinde izlenmesi iyileştirilmesi, psiko-sosyal sorunların çözülmesi, salıverme sonrası korunması, toplum ile bütünleşmesi ve buna benzer her türlü ihtiyaç alanlarında program ve kaynak sağlama, bilgilendirme, yönlendirme konusunda rehberlik ve yardım hizmetlerini kapsayan toplum esaslı bir uygulamadır. 

Buna göre, denetimli serbestlik; alternatif bir infaz sistemidir. Şüpheli, sanık veya hükümlüler için ceza infaz kurumlarının alternatifi olan bu sistemde; belli şart ve yükümlülüklere bağlı olarak serbest bırakılmakta ve kendilerine bir takım yükümlülükler getirilmektedir. Bu sistem kişiyi toplumdan koparmadan ıslah etmeyi amaçlamakta ve yeniden topluma kazandırmayı hedeflemektedir.

Denetimde amaç, daha güvenli ve huzurlu toplumlar oluşturmak için suçtan zarar görenlerin çeşitli ihtiyaçlarının karşılanması, hafif suçtan hükümlülerin ceza infaz kurumlarının dışında tutulması ve dolayısıyla ceza infaz kurumlarının nüfusunda artışın azaltılması ve suç tekrarının önlenmesidir.

Denetimli Serbestlik ve Yardım ile Koruma Hizmetleri, Bakanlık merkez teşkilatında daire başkanlığı, taşra teşkilatında şube müdürlükleri ve koruma kurulları ile bürolar tarafından yürütülmektedir.

Şube Müdürlüklerinde;

a) Yetişkin Denetimli Serbestlik Bölümü,
b) Çocuk Denetimli Serbestlik Bölümü,
c) Koruma Kurulları ve Yardım Bölümü,
ç) Kamu Yararına Çalışma ve Madde İzleme Bölümü,
d) Rapor ve Rehberlik Hizmetleri Bölümü bulunmaktadır.

 Denetimli Serbestlik Hizmetlerinin Görevleri

Denetimli Serbestlik hizmetleri ile kişilerin yeniden suç işlemesinin önlenmesi ve topluma kazandırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçları gerçekleştirmek için denetimli serbestlik hizmetleri hangi faaliyetleri yerine getirecek, bu alanda ne gibi çalışmalar  yapacak, bu gibi soruların cevabında denetimli serbestlik hizmetlerinin görevlerini bulabiliriz.


Türk Denetimli Serbestlik hizmetlerinin görevlerini genel olarak iki başlık altında incelemek mümkündür. Denetim ve Yardım

a) Denetim: Mahkemelerce haklarında alternatif tedbir veya cezalara hükmedilen şüpheli, sanık veya hükümlülerin takibini yaparak cezalarını toplum içinde çekmelerini sağlamak ve bunun denetimini yapmak.

b) Yardım: Suçtan zarar gören kişilerin karşılaştıkları sosyal ve ekonomik sorunların çözümü ile ceza infaz kurumundan salıverilen hükümlülerin toplumun bir bireyi olarak normal insanlar gibi toplum içinde yerini almasını sağlamak için meslek ve sanat edinmelerine ve iş bulmalarında ve karşılaştıkları diğer güçlüklerin çözümünde yardımcı olmaktır.

ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREVLERİ


1- Kanunla ve diğer kanunlarla verilen görevleri, soruşturma ve kovuşturma evreleri ile hükümden ve salıvermeden sonra bir denetim planı çerçevesinde yerine getirmek.

2- Çocuk mahkemeleri ile aile mahkemelerine, denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetleri alanında gözetim esaslarına göre yardımda bulunmak.

3- Şube müdürlüğünün göreviyle ilgili olarak mahkemelerce verilen kararların yerine getirilmesini sağlamak amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak.

4- Yıllık iş programları ve projeleri ile çalışma raporlarını her yıl Daire Başkanlığına sunmak.

5- Yetki alanında bulunan; millî eğitim müdürlükleri ile iş birliği yaparak, mahkemelerce haklarında bir eğitim kurumuna veya eğitim programına devam etme yaptırım veya tedbir kararı verilen şüpheli, sanık ya da hükümlülerin devam edebilecekleri örgün ve yaygın eğitim kurumları ve kursların listesini oluşturmak ve bu listeleri mahkemelere vermek.

6- Yetki alanında bulunan; kamu kurum ve kuruluşları, meslek odaları, sanayi ve ticaret odaları, kamu yararına hizmet veren özel kuruluşlar veya benzer kurumlarla görüşerek, bu tür kurumlardan hükümlüleri ne suretle çalıştırabileceklerine dair bilgi almak suretiyle hizmetler listesini oluşturmak ve bu listeleri mahkemelere vermek.

7- Aile içi şiddete ilişkin bir bildirim yapıldığında, görev alanını göz önünde bulundurarak koruyucu ve tedavi edici yöntemlerin uygulanmasını sağlamak.

8- Görev alanına giren konularda; bilgilerin, verilerin ve dosyaların elektronik ortama girmesini, aktarılmasını ve tutulmasını sağlamak,

9- Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.

AMAÇLARIMIZ
     
1-Mahkemenin belirtmiş olduğu koşullar ve süre doğrultusunda hazırlanan Denetim Planı çerçevesinde suça sürüklenen çocuk, şüpheli, sanık veya hükümlünün toplumla bütünleşmesi açısından ihtiyaç duyduğu her türlü hizmet( rehberlik, psiko-sosyal), program ve kaynakların sağlandığı toplum temelli uygulamaları hayata geçirmek.

2-Haklarında karar verilen kişiler (çocuk-genç, yetişkin), şube görevlileri ile mesleki çalışmalar yaparak bu kişileri suçtan uzaklaştırmak ve yeniden topluma kazandırmak.

3-Suçtan zarar gören kişilere verilen zararları onarmak ve toplumu korumak.

4-Ceza infaz kurumlarındaki hükümlü sayısını azaltmak.

5-Hafif suç işleyen hükümlülerin mesleki beceriliklerini artırmak ve onları özyönetim ve zaman yönetimi ve sorun çözme becerileri konusunda bilinçlendirmek

6-Çocuk hükümlülerin eğitim kurumlarına devamlılığını sağlamak.

7-Eski hükümlülerin topluma uyum sürecinde onlara rehberlik etmek, toplumla bütünleşmesine katkıda bulunmak, Koruma Kuruluna başvuruda bulunarak işe yönlendirme konusunda yardımcı olmak

8-Amaçlarımız doğrultusunda daha güvenli ve huzurlu toplumda yaşamak için Koruma Kurulu üyeleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve dernekler ile irtibatlı ve koordineli bir şekilde çalışmak.

İLKELERİMİZ
  
İNSAN ONURUNA SAYGI VE DÜRÜSTLÜK: Bu Kanunun uygulanmasında görev alanlar; insan haklarına saygı, dürüstlük ve kararlılık çerçevesinde hareket eder; görevlerini yerine getirirken aşağılayıcı, onur kırıcı veya küçük düşürücü davranışlarda bulunamaz.

GİZLİLİK: Bu Kanunun uygulanmasında görev alanlar; suçtan zarar gören, şüpheli veya sanık, hükümlü ya da bunların ailesi hakkında öğrenmiş olduğu bilgilerin gizliliğini korumak zorundadır. Bu bilgiler kanunun zorunlu kıldığı haller dışında hiçbir kurum ve kişiye verilemez.

TARAFSIZLIK: Bu Kanunun uygulanmasında görev alanlar; görevleri ile ilgili belgeleri inceleyebilir; ancak buradan elde ettiği bilgilerle ilgili olarak soruşturmanın gizliliği ilkesine uymak, tarafsızlığına gölge düşürecek davranış ve ilişkilerden kaçınmak ve davanın taraflarına eşit uzaklıkta olmak zorundadır.

ÇOCUĞUN YÜKSEK YARARI: Yetişkin ve çocuklar hakkında yürütülecek işlemler ayrı ayrı yapılır ve çocukların yüksek yararının korunmasına özen gösterilir.

 HEDEFLERİMİZ


TEMEL HEDEFİMİZ : Ceza süresi sonunda kişinin topluma yararlı bir kişi olmasını sağlamaktır.

SOSYAL YÖNDEN:

*Kişi mahkum olduğu ceza ve ya tedbiri kendi sosyal çevresi içerisinde kendisine ve topluma yararlı faaliyetlerde bulunarak çekeceğinden kişinin rehabilitasyonu sağlamak,tekrar suç işlemesini engellemek,toplumla daha çabuk bütünleşmesini sağlamak.

*Kişi ceza infaz kurumuna girmeyeceğinden bu kurumlardaki hükümlü sayısı azalacağından ceza infaz kurumunda kalan diğer hükümlü ve tutukluların daha iyi şartlarda barınmalarını sağlanacağından bu kurumlardaki asayiş sorununun azalmasına da katkıda bulunulacaktır.

*Eski hükümlülere meslek edindirme kursları açarak iş bulmalarına kolaylaştırarak toplumla bütünleşmelerini sağlamak aynı zamanda kişisel ve toplumsal kalkınmayı sağlamak.

TÜRKİYEDEKİ CEZA İNFAZ KURUMLARININ DURUMU: (2006 YILI)
Ceza İnfaz Kurumu Sayısı    : 425 ADET


Kapasite                                : 74.524 KİŞİ
Hükümlü Sayısı                     : 39.643 KİŞİ
Tutuklu Sayısı                       : 37.782 KİŞİ

 KÜLTÜREL YÖNDEN :

*Eğitim tedbirine tabi tutulan çocukları eğitici kurslara ve ya bir eğitim kurumuna kaydettirerek kültürel,sosyal ve kişisel gelişimlerini sağlamak.

EKONOMİK YÖNDEN:

*Kişi ceza infaz kurumuna girmeyeceğinden Ceza İnfaz Kurumu bu kişi için yapacağı masrafı yapmamış olacak böylece devlet bütçesine ekonomik yarar sağlayacaktır.

*Ücretsiz Kamu Hizmeti Cezası uygulamaları ile kişi ceza infaz kurumuna girmeden cezasını topluma faydalı bir işte çalıştırarak  çekmesini sağlayarak;hem çalıştığı kuruma hem de devlet bütçesine ekonomik yarar sağlamak.

CEZA İNFAZ KURUMUNDAKİ HÜKÜMLÜLERİN DEVLETE MAALİYETİ:


Bir Hükümlünün Devlete Yıllık Maliyeti                : 14.124,00 YTL
Bir Hükümlünün Devlete Aylık Maliyeti                : 1.177,00 YTL
Bir Hükümlünün Devlete Günlük Maliyeti             : 39,00 YTL

 ÜCRETSİZ KAMU HİZMETİ CEZASI UYGULAMALARI İLE YAPILAN TASARRUFUN DEVLET BÜTÇESİNE KATKISI:
              
İngiltere ve Hollanda da Kamu Hizmeti Cezası ile ilgili bazı rakamlar

 

2005

İngiltere

Hollanda

Toplam kamu hizmeti cezası

     50,453

          39,559

Başarı oranı

     85%

          76%

Ortalama saat

     160
(asgari 40 azami 300 saat)

          100
 (asgari 20 azami 240 saat)

Cezaevlerindeki kişilerin gün/kişi bazında Euro cinsinden maliyeti

    78 milyon Euro

  179 milyon Euro

Kamu hizmeti cezasının maliyeti

    65 milyon Euro

 37 milyon Euro

 Net mali kar

    13 milyon Euro

17,5  milyon Euro

 

      Türkiye’de kamu hizmeti cezasından elde edilecek tasarrufa ilişkin tahminler

2006

Türkiye

Cezaevlerindeki kişilerin gün/kişi bazında YTL cinsinden maliyeti

39 YTL

Kamu hizmeti cezasını infaz eden hükümlünün gün/kişi bazında YTL cinsinden maliyeti

19 YTL

Gün/kişi bazında toplumun yapacağı YTL cinsinden tasarruf

20 YTL